(Myiq.vn) – Quan hệ giữa Mỹ và châu Âu đang bước vào giai đoạn căng thẳng hiếm thấy khi hàng loạt lãnh đạo châu Âu công khai chỉ trích Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh chiến tranh Iran leo thang và các phát ngôn gây tranh cãi từ Nhà Trắng, theo The i Paper.
Tâm điểm mới nhất là phản ứng của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sau khi ông Trump có những lời lẽ mang tính chế giễu đời tư của ông trong một sự kiện kín. Ông Trump thậm chí bắt chước giọng Pháp và ám chỉ vợ của ông Macron “đối xử tệ” với ông.
Đáp lại, Tổng thống Macron tuyên bố những phát ngôn này “không thanh lịch và không xứng tầm”, đồng thời nhấn mạnh rằng chiến tranh không phải là “một chương trình giải trí” để bình luận mỗi ngày.
Ông cũng chỉ trích cách tiếp cận của Mỹ trong cuộc chiến Iran, cho rằng đây là vấn đề sinh tử chứ không phải để phô diễn chính trị.
Tuy nhiên, phản ứng của Pháp chỉ là một phần trong làn sóng bất mãn lớn hơn ở châu Âu. Kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, nhiều quốc gia châu Âu đã từ chối hỗ trợ. Các nước như Pháp, Tây Ban Nha, Ý, Thụy Sĩ và Áo thậm chí còn đóng cửa hoặc hạn chế không phận đối với máy bay quân sự Mỹ.
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez gọi cuộc chiến là “vi phạm luật pháp quốc tế”. Tây Ban Nha cũng là quốc gia đầu tiên công khai từ chối cho Mỹ sử dụng căn cứ không quân, khiến Washington đe dọa trả đũa thương mại.
Theo các chuyên gia, những động thái này cho thấy châu Âu đã bắt đầu nhìn Mỹ không còn là đồng minh truyền thống mà là một “đối thủ mang tính hệ thống” – cách diễn đạt trước đây thường dùng cho Trung Quốc. Sự thay đổi ngôn ngữ ngoại giao này phản ánh mức độ rạn nứt sâu sắc chưa từng thấy.
Nguyên nhân không chỉ đến từ cuộc chiến Iran mà còn là hệ quả của hàng loạt chính sách và phát ngôn gây tranh cãi của Trump, bao gồm áp thuế thương mại, gây áp lực tăng chi tiêu quốc phòng, đe dọa rút khỏi NATO và thậm chí có những phát biểu liên quan đến Greenland. Những hành động này khiến châu Âu cảm thấy chủ quyền và lợi ích cốt lõi bị đe dọa.
Giới phân tích cho rằng Tổng thống Donald Trump đã “đi quá giới hạn đỏ”, đẩy quan hệ hai bờ Đại Tây Dương vào tình trạng khó có thể quay lại như trước. Thậm chí, một số ý kiến nhận định Mỹ đang dần bị cô lập trên trường quốc tế khi các đồng minh truyền thống không còn sẵn sàng ủng hộ.
Không chỉ ở cấp độ đối ngoại, việc “đứng lên chống Trump” cũng mang lại lợi ích chính trị trong nước cho nhiều lãnh đạo châu Âu. Các khảo sát cho thấy ngày càng nhiều cử tri châu Âu coi Mỹ là mối đe dọa, khiến những chính trị gia có quan hệ gần gũi với ông Trump trở nên bất lợi.
Song song đó, châu Âu cũng đang đẩy mạnh đa dạng hóa quan hệ quốc tế, thúc đẩy các thỏa thuận thương mại với những đối tác khác như khối Mercosur hay Australia – những hiệp định từng bị đình trệ nhiều năm nhưng nay được thúc đẩy nhanh chóng do lo ngại về sự “không đáng tin cậy” của Mỹ.
Dù vậy, sự tách rời hoàn toàn giữa châu Âu và Mỹ là điều khó xảy ra trong ngắn hạn. Châu Âu vẫn phụ thuộc vào Mỹ về an ninh, tình báo, năng lượng và công nghệ, đặc biệt trong khuôn khổ NATO. Các chuyên gia nhận định mối quan hệ này ít nhất vẫn duy trì trong một thập kỷ tới, dù niềm tin đã suy giảm đáng kể.
Hiện tại, nội bộ châu Âu cũng tồn tại chia rẽ về cách đối phó với Mỹ. Một số chính phủ cánh hữu, như Hungary, vẫn giữ quan hệ gần gũi với Washington. Điều này khiến phản ứng của châu Âu thiếu thống nhất, tạo cơ hội cho các cường quốc như Nga hay Trung Quốc khai thác sự chia rẽ.
Tóm lại, cuộc đối đầu với Iran không chỉ làm thay đổi cục diện Trung Đông mà còn đang tái định hình trật tự quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Châu Âu ngày càng tỏ rõ lập trường độc lập hơn, trong khi Mỹ dưới thời ông Trump đối mặt với nguy cơ mất dần vai trò lãnh đạo toàn cầu.
0 Comments