(Myiq.vn) – Trong khi Philippines liên tục điều chỉnh các chính sách đảm bảo nông dân trồng lúa, hành tây có lợi nhuận và người tiêu dùng được mua thực phẩm với giá hợp lý thì Việt Nam định hướng mở rộng diện tích và nâng tỷ trọng xuất khẩu gạo thơm, gạo chất lượng cao trong năm 2026.
Philippines tìm cách cân bằng giữa lợi nhuận của nông dân và giá gạo phục vụ người tiêu dùng
Theo thông tin trên trang web của Bộ Nông nghiệp Philippines (DA), Bộ Nông nghiệp Philippines đang liên tục điều chỉnh các chính sách để đảm bảo giá thực phẩm hợp lý với người tiêu dùng, đồng thời cho phép nông dân thu được lợi nhuận hợp lý, trong bối cảnh giá gạo tăng cao.
DA thông tin, sau quyết định của Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. về việc tạm ngừng nhập khẩu gạo từ tháng 9 đến tháng 12/2025, giá lúa tại ruộng đã tăng, phản ánh tình trạng nguồn cung trong nước khan hiếm hơn.
Các nhà phân tích thị trường cho rằng, việc giá gạo ở Philippines tăng là do biến động nguồn cung và tắc nghẽn logistics làm chậm trễ việc nhập khẩu.
Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines, ông Francisco P. Tiu Laurel Jr. nhấn mạnh: “Mục tiêu của chúng tôi là tạo ra sự cân bằng để đảm bảo nông dân có lợi nhuận trong khi người tiêu dùng có thể mua gạo với giá hợp lý”. Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines dự đoán, giá gạo có khả năng ổn định trở lại vào giữa tháng 3 với sự xuất hiện của hàng nhập khẩu và mùa thu hoạch mới bắt đầu.
Để giảm bớt áp lực về nguồn cung, Bộ Nông nghiệp Philippines đang đẩy nhanh việc triển khai chương trình: “Benteng Bigas, Meron Na!” (Gạo có sẵn, đã có!) tại các thành phố trọng điểm. Sáng kiến này nhằm mục đích cung cấp gạo với giá cả phải chăng cho người tiêu dùng đồng thời hỗ trợ giá bán tại ruộng cho nông dân.
Số liệu của Cục Thống kê Philippines (PSA) cho thấy, giá lúa tại ruộng vẫn ổn định trong năm 2023 và tiếp tục tăng trong mùa khô 2023–2024, khi giá lúa khô vượt quá 22 peso/kg và đạt đỉnh trên 25 peso/kg.
Tuy nhiên, sau khi thuế nhập khẩu gạo giảm từ 35% xuống 15% vào cuối năm 2024, khối lượng nhập khẩu gạo tăng đáng kể, dẫn đến tình trạng dư cung trong nước khiến giá lúa tại ruộng giảm trong năm 2025 và xuống khoảng 14 – 16 peso/kg trong vài tháng. Giá chạm đáy xuống khoảng 15,80 peso/kg vào tháng 9/2025 trước khi bắt đầu phục hồi vào cuối năm. Đến tháng 12/2025, giá trung bình đã phục hồi lên khoảng 18 peso/kg, cho thấy việc tạm ngừng nhập khẩu kéo dài 4 tháng của Philippines đã có tác động đến thị trường.
Khẳng định việc Philippines tạm ngừng nhập khẩu gạo trong 4 tháng cuối năm 2025 là sự điều chỉnh cần thiết chứ không phải chủ nghĩa bảo hộ, ông Tiu Laurel cho biết: “Việc tìm ra sự cân bằng hợp lý sẽ đảm bảo lợi ích cho tất cả mọi người trong chuỗi giá trị gạo – nông dân, thương lái, nhà máy xay xát và người tiêu dùng – đồng thời bảo vệ an ninh lương thực quốc gia”.
Ngành hàng lúa gạo Việt Nam chuyển hướng
Theo số liệu thống kê, tổng kim ngạch xuất khẩu gạo năm 2025 của Việt Nam đạt khoảng 4,1 tỷ USD (khoảng hơn 8 triệu tấn), tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.
Bước sang năm 2026, ngay trong tháng 1, Việt Nam xuất khẩu ước đạt 600.000 tấn gạo, kim ngạch 370 triệu USD, tăng 12,4% về lượng và 16,9% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Giá xuất khẩu bình quân đạt 616,6 USD/tấn, tăng 4%.
Ngoài thị trường Philippines, Indonesia, Malaysia, các quốc gia ở châu Phi cũng đang nhập khẩu rất nhiều gạo của Việt Nam. Theo đó, năm 2025, Ghana và Bờ Biển Ngà nổi lên với mức tăng lần lượt 21,3% và 67,5%. Đáng chú ý, Bangladesh tăng gấp 125 lần.
Hiện, các loại gạo xuất khẩu chủ lực của Việt Nam gồm gạo thơm đặc sản (ST25, ST24, Jasmine, Hương Lài, Đài thơm 8), gạo thông dụng (OM 5451, 5451, Japonica, Nàng Hoa, RVT), gạo nếp và gạo tấm.
Trong bối cảnh một số thị trường nhập khẩu gạo chính có sự điều chỉnh trong chính sách, ngành lúa gạo Việt Nam định hướng chuyển dịch cơ cấu sản xuất trong năm 2026, tập trung vào dòng gạo thơm và chất lượng cao để nâng tầm giá trị gạo quốc gia.
Theo đó, dự kiến diện tích lúa gieo cấy trên cả nước năm 2026 đạt khoảng 7,09 triệu ha, sản lượng vẫn ổn định ở mức 43,55 triệu tấn lúa nhờ năng suất tăng lên 61,4 tạ/ha. Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục giữ vai trò trọng điểm khi cung ứng 7,73 triệu tấn gạo phục vụ xuất khẩu.
Điểm nhấn trong kế hoạch hành động là nâng diện tích lúa thơm lên 70% và mục tiêu gạo chất lượng cao chiếm 75% tổng lượng xuất khẩu, tương đương 5,8 triệu tấn nhằm thoát khỏi phân khúc gạo trắng giá thấp.
Công tác điều hành xuất khẩu được đẩy mạnh nhằm đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào đối tác Philippines vốn đang chiếm 45% thị phần. Cơ quan chức năng đề xuất ứng dụng công nghệ số giám sát tồn kho và sửa đổi Nghị định 107/2018/NĐ-CP để bảo vệ chuỗi giá trị nội địa trước cạnh tranh quốc tế.
Việc triển khai mô hình lúa gạo phát thải thấp và đầu tư hạ tầng logistics tại miền Tây được kỳ vọng sẽ tối ưu hóa đáng kể chi phí lưu thông. Những nỗ lực này giúp gạo đặc sản thâm nhập sâu vào các thị trường cao cấp như EU và Hoa Kỳ, vượt mức giá bình quân 510 USD/tấn ghi nhận trong năm 2025.
0 Comments