(Myiq.vn) – Liên quan triển khai một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027, phóng viên Báo Dân Việt đã có trao đổi với PGS.TS Nguyễn Văn Tùng – Thành viên Hội đồng thành viên Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.
Chọn một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc: Tác động tích cực và toàn diện cho toàn xã hội
Chào PGS.TS Nguyễn Văn Tùng! Bộ GDĐT đã quyết định chọn bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” là bộ sách giáo khoa (SGK) thống nhất trên toàn quốc. Theo ông, lựa chọn này sẽ có tác động đến giáo viên, học sinh và xã hội như thế nào?
Việc lựa chọn bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” làm bộ sách thống nhất mang lại những tác động tích cực và toàn diện cho toàn xã hội.
Đối với giáo viên và cán bộ quản lý, sự thống nhất này giúp giảm bớt áp lực phải làm quen với nhiều bộ sách khác nhau, tạo điều kiện để thầy cô tập trung hoàn toàn vào việc đổi mới phương pháp giảng dạy. Công tác tập huấn và kiểm tra đánh giá trên toàn quốc sẽ trở nên đồng bộ, chuyên nghiệp và công bằng hơn.
Đối với các em học sinh, đây là nền tảng của sự công bằng khi mọi trẻ em, dù ở bất cứ đâu, đều được tiếp cận với một chuẩn mực tri thức và hệ sinh thái học liệu số hiện đại như nhau. Các em có thể chuyển trường giữa các địa phương mà không lo bị gián đoạn hay sai lệch về mặt kiến thức.
Đặc biệt, đối với phụ huynh và toàn xã hội, tác động lớn nhất chính là hiệu quả kinh tế và an sinh xã hội. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cam kết sẽ nỗ lực triệt để tiết giảm các chi phí, tối ưu hóa quy trình sản xuất để tiếp tục giảm giá SGK từ năm học tới 2026-2027. Việc in ấn tập trung với số lượng lớn cho toàn quốc chính là lợi thế giúp chi phí trên mỗi bản sách giảm xuống mức thấp nhất, giúp giảm gánh nặng tài chính cho người dân.
Đây cũng chính là tiền đề quan trọng để chúng ta thực hiện thành công lộ trình miễn phí SGK cho học sinh vào năm 2030 theo tinh thần Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị.
Nhà xuất bản có sự chuẩn bị nào cho các công tác bồi dưỡng giáo viên, thưa ông?
– Công tác bồi dưỡng giáo viên luôn được chúng tôi xác định là nhiệm vụ then chốt để đảm bảo chất lượng dạy và học khi triển khai bộ sách thống nhất. NXBGDVN đã chuẩn bị các phương án tập huấn kỹ lưỡng nhất cho giáo viên trên toàn quốc với tinh thần đổi mới và trách nhiệm cao.
Thứ nhất, về sự chuẩn bị hệ thống và nguồn lực: NXBGDVN đã xây dựng hệ thống tập huấn, bồi dưỡng giáo viên ở cả hai miền Nam và Bắc với đội ngũ giảng viên – báo cáo viên được đào tạo kĩ lưỡng, nắm vững chương trình và SGK. Chúng tôi đã sẵn sàng các phương án để tổ chức tập huấn cho giáo viên toàn quốc một cách đầy đủ và kỹ lưỡng nhất. Trong những năm qua, chúng tôi đã có kinh nghiệm tổ chức hàng nghìn lớp tập huấn trực tuyến và trực tiếp cho giáo viên và cán bộ quản lý của tất cả các tỉnh, thành phố.
Thứ hai, về hình thức và học liệu bồi dưỡng: Chúng tôi triển khai mô hình tập huấn linh hoạt, kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến trên nền tảng hạ tầng công nghệ hiện đại. Điểm mới là NXBGDVN đã xây dựng một kho tài nguyên số hỗ trợ giáo viên vô cùng phong phú, từ phiên bản điện tử của SGK, sách giáo viên đến các video clip giới thiệu, tiết dạy minh họa và các slide bài giảng được đăng tải công khai trên website để thầy cô có thể tiếp cận mọi lúc, mọi nơi.
Thứ ba, về ứng dụng công nghệ đột phá: Để hỗ trợ giáo viên nâng cao hiệu quả giảng dạy, đặc biệt là môn Tiếng Anh, chúng tôi đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hệ sinh thái học liệu. Công nghệ này không chỉ giúp cá nhân hóa việc học của học sinh mà còn là công cụ đắc lực hỗ trợ giáo viên trong việc luyện nói, luyện viết và đánh giá năng lực người học theo đúng định hướng phát triển phẩm chất và năng lực.
Tóm lại, với mạng lưới phát hành phủ khắp và kinh nghiệm triển khai bài bản, NXBGDVN cam kết sẽ tổ chức công tác bồi dưỡng giáo viên một cách hiệu quả, phong phú về hình thức, giúp thầy cô trên cả nước tự tin, sáng tạo khi sử dụng bộ sách ‘Kết nối tri thức với cuộc sống’ vào việc dạy học.
Ông cho biết việc điều chỉnh, cập nhật bộ sách được thực hiện ra sao để phù hợp hơn với giáo viên, học sinh ở các vùng miền khác nhau?
Đây là bộ sách đã được Bộ GDĐT thẩm định, ban hành và sử dụng ổn định trong những năm qua. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của việc dạy và học trên quy mô toàn quốc, việc cập nhật, hoàn thiện SGK sẽ được triển khai khi có sự chỉ đạo của Bộ GDĐT và tuân thủ theo đúng quy trình, quy định trong các thông tư. Chúng tôi luôn xác định việc lắng nghe thực tiễn là nhiệm vụ thường xuyên, nhưng mọi sự điều chỉnh đều phải cẩn trọng, khoa học và đúng luật để đảm bảo tính ổn định của chương trình giáo dục quốc gia.
Giá sách giáo khoa sẽ giảm giá để chia sẻ gánh nặng với phụ huynh
Về giá SGK, việc triển khai thống nhất trên toàn quốc có giúp Nhà xuất bản tạo ra lợi thế về quy mô trong in ấn, phát hành để kiểm soát và ổn định giá thành, qua đó giảm gánh nặng cho phụ huynh hay không?
Đây là vấn đề được NXBGDVN đặc biệt quan tâm và tôi khẳng định việc thống nhất bộ sách sẽ tạo điều kiện tiên quyết để giảm giá thành sâu hơn nữa nhờ lợi thế quy mô. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Bộ GDĐT về đảm bảo an sinh xã hội, chúng tôi đã thực hiện lộ trình giảm giá rất quyết liệt qua hai đợt. Đợt 1 là vào thời điểm tháng 1/2024, NXBGDVN đã chủ động điều chỉnh giảm giá bán lẻ 9,6% đối với bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” và 11,2% đối với bộ “Chân trời sáng tạo”. Nhờ những nỗ lực đó, giá bán lẻ sau điều chỉnh các bộ sách của NXBGDVN lúc đó thấp hơn so với các bộ sách khác trên thị trường bình quân khoảng 24-26%.
Tiếp nối tinh thần vì an sinh xã hội, ngay sau khi có Quyết định số 3480/QĐ-BGDĐT ngày 11/11/2024 của Bộ GDĐT quy định giá tối đa SGK, chúng tôi đã khẩn trương rà soát và điều chỉnh phương án giá đối với các bộ SGK, đảm bảo 100% các đầu sách đều có mức giá nằm trong khung quy định, tuân thủ chặt chẽ các yêu cầu quản lý nhà nước.
Đặc biệt, khi đặt lên bàn cân so sánh tương quan giá bán giữa các bộ sách hiện hành, bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” đang thể hiện mức giá tối ưu hơn cả, thấp hơn khoảng 3% so với bộ “Chân trời sáng tạo” và thấp hơn bình quân khoảng 9% so với bộ sách khác. Sự chênh lệch này hoàn toàn không xuất phát từ việc giảm chất lượng giấy, in ấn hay quy cách sản phẩm, mà đến từ lợi thế vượt trội về quy mô phát hành. Do bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” đã được đại đa số các địa phương và nhà trường tin tưởng lựa chọn từ trước, sản lượng in ấn phát hành luôn đạt mức cao. Theo quy luật kinh tế, sản lượng càng lớn thì chi phí sản xuất trên mỗi đơn vị sản phẩm càng giảm nhờ tối ưu hóa được chi phí cố định, chi phí vận chuyển và in ấn.
Khi triển khai thống nhất toàn quốc từ năm học tới, sản lượng bản sách có thể sẽ tăng lên, chi phí bình quân trên mỗi bản sách theo đó sẽ giảm xuống và chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực giảm giá thêm để chia sẻ gánh nặng tài chính với phụ huynh học sinh.
Song song với nhiệm vụ biên soạn và phát hành, NXBGDVN xác định trách nhiệm xã hội của mình như thế nào và có những chính sách cụ thể gì để đảm bảo mọi học sinh, đặc biệt là các em ở vùng sâu, vùng xa, vùng chịu ảnh hưởng thiên tai đều có cơ hội tiếp cận bộ sách này một cách công bằng?
Về chính sách hỗ trợ thường niên: Chúng tôi vẫn duy trì chương trình tặng “Tủ sách dùng chung” cho các thư viện trường học và tặng SGK cho con em gia đình chính sách, hộ nghèo, có hoàn cảnh đặc biệt. Đồng thời, NXBGDVN phối hợp chặt chẽ với các đơn vị phát hành địa phương để đảm bảo sách được chuyển đến tận tay học sinh ở những bản làng xa xôi nhất với mức giá ổn định, không để xảy ra tình trạng thiếu sách.
Về ứng phó khẩn cấp với thiên tai: Đây là minh chứng rõ nét nhất cho trách nhiệm xã hội của chúng tôi. Trong các đợt bão lũ vừa qua, chúng tôi đã trao tặng hơn 1,36 triệu cuốn SGK trị giá hơn 21,4 tỷ đồng. Chúng tôi làm việc với tinh thần “hỏa tốc”, tổ chức những chuyến xe chạy xuyên đêm (ví dụ chuyến xe chở 22.000 cuốn sách đi vào vùng tâm lũ Hoà Thịnh – Đắk Lắk) để kịp giao sách cho học sinh ngay sáng hôm sau. Chúng tôi thấu hiểu rằng, đi sớm một giờ là học sinh bớt một ngày chờ đợi, giúp các em nhanh chóng ổn định tâm lý quay lại trường.
Với vai trò trong việc cung ứng bộ sách thống nhất, trách nhiệm này càng cao hơn. Chúng tôi cam kết sẽ nỗ lực hết mình để đảm bảo nguồn cung ổn định, tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng đẩy lùi vấn nạn sách giả và tiếp tục các hoạt động xã hội từ thiện để đồng hành cùng học sinh cả nước.
Cảm ơn ông đã chia sẻ!
0 Comments