(Myiq.vn) – Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đầy biến động và những cam kết mạnh mẽ của Việt Nam tại COP26, Quốc hội khóa XVI được kỳ vọng sẽ trở thành “kiến trúc sư” cho một nền nông nghiệp không chỉ mạnh về sản lượng mà còn bền vững về giá trị.
Qua lăng kính của các chuyên gia và đại biểu Quốc hội tại buổi tọa đàm “Quốc hội khóa XVI: Đổi mới, chuyên nghiệp, tăng tiếng nói của nông dân trên nghị trường” do Báo NTNN/Dân Việt tổ chức, bức tranh nông nghiệp nhiệm kỳ mới hiện lên với những đòi hỏi cấp bách về tư duy pháp lý và tinh thần hành động vì người nông dân.
Nông nghiệp là “hậu phương sớm” khi giá xăng tăng, vật giá leo thang
Nhìn nhận về vị thế của lĩnh vực nông nghiệp trong phát triển đất nước, ông Nguyễn Văn Pha, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, khẳng định đây là một trong ba trụ cột, dù đất nước có tiến xa đến đâu trên lộ trình hiện đại hóa thì nông nghiệp vẫn đóng vai trò hết sức quan trọng.
Theo ông, trong bối cảnh giá cả tiêu dùng và năng lượng thế giới biến động phức tạp như hiện nay, nông nghiệp chính là cứu cánh cho những người khó khăn.
“Đất nước ta dựa trên ba trụ cột quan trọng là nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ. Ông cha ta đã đúc kết lại từ ngàn xưa là “nhất nghệ tinh, nhất thân vinh”, dù chúng ta có công nghiệp hóa hay hiện đại hóa đến đâu đi chăng nữa, nông nghiệp vẫn luôn là lĩnh vực hết sức quan trọng, chúng ta tuyệt đối không được phép sơ suất”, ông Pha nói.
Phân tích về vai trò của nông nghiệp trong bối cảnh toàn cầu hóa, ông Nguyễn Văn Pha cho rằng những xung đột địa chính trị đang đẩy giá xăng dầu và hàng hóa tiêu dùng lên cao, tạo áp lực lớn lên đời sống người dân. Trong hoàn cảnh đó, một nền nông nghiệp tự chủ với các sản phẩm nội địa “sạch, rẻ và dồi dào” chính là cứu cánh hữu hiệu nhất.
Ông nhấn mạnh, phải luôn coi nông nghiệp là “hậu phương sớm”, không thể sơ suất. “Những gì hiện nay đang có và cần phải triển khai ngay để hỗ trợ nông nghiệp thì phải làm ngay”. Tư duy này đòi hỏi Quốc hội khóa XVI phải rà soát triệt để các rào cản pháp lý, đặc biệt là việc biến các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai thành đòn bẩy thực sự thu hút doanh nghiệp đầu tư vào chế biến sâu thay vì chỉ dừng lại ở xuất khẩu thô.
Đồng quan điểm về việc nâng tầm giá trị nông sản, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách TP Hải Phòng) cho rằng việc chuyển đổi sang nông nghiệp tuần hoàn và giảm phát thải hiện nay “không còn là sự lựa chọn nữa, mà là yêu cầu tất yếu”.
Bà Nga trăn trở khi các tiêu chí về sản xuất xanh hiện nay chưa thực sự rành mạch, khiến người dân và xã hội khó nắm bắt.
Để tháo gỡ, bà đề xuất Quốc hội cần đóng vai trò kiến tạo thông qua việc xây dựng cơ chế tài chính và tín dụng xanh đặc thù.
“Nhiều mô hình sản xuất sạch, hữu cơ có chi phí đầu tư ban đầu cao, trong khi nông dân lại hạn chế về vốn và khó tiếp cận vốn vay do ngân hàng yêu cầu tài sản đảm bảo. Nếu không có hỗ trợ tín dụng, chúng ta rất khó để chuyển đổi trên diện rộng”, bà phân tích và cho rằng, hướng đi này không chỉ giúp nông nghiệp xanh hơn mà còn là chìa khóa để vượt qua các rào cản kỹ thuật khắt khe về truy xuất nguồn gốc của thị trường quốc tế.
Khát vọng về thế hệ nông dân trí thức
Đối diện với những thách thức từ biến đổi khí hậu đang hiện hữu rõ rệt tại vùng đồng bằng sông Cửu Long, TS Nguyễn Quỳnh Liên (Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam – người vừa trúng cử ĐBQH khóa XVI) chia sẻ trải nghiệm từ thực tế 12 ngày công tác tại các vùng trọng điểm lúa và thủy sản của tỉnh An Giang.
Bà Liên nhấn mạnh rằng Quốc hội cần có những quyết sách đặc thù, ưu tiên các công trình “thuận thiên” thay vì dàn trải nguồn lực.
“Nông nghiệp phụ thuộc vào thời tiết, khí hậu. Quốc hội cần có quyết sách đầu tư trọng điểm, tập trung thật mạnh để bảo vệ thành quả nông nghiệp, chứ không nên đầu tư nhỏ lẻ về điện, đường, trường, trạm mà quên mất hành lang đê điều, chống xâm nhập mặn”, bà bày tỏ.
Theo bà, việc chuyển giao nguồn vốn mục tiêu quốc gia sang các tổ chức tín dụng một cách nhanh chóng là điều cử tri đang rất mong chờ, để những mô hình như “con tôm ôm cây lúa” hay canh tác hữu cơ không bị “đứt gánh” vì thiếu vốn.
Bên cạnh hạ tầng và vốn, yếu tố con người được các đại biểu đặt vào vị trí trung tâm của sự thay đổi.
Ông Nguyễn Văn Pha kỳ vọng vào việc chuyển đổi “nông dân truyền thống” thành “nông dân số”.
“Khi phỏng vấn các cháu thanh niên ở trường đại học, trên 90% các cháu đăng ký nghề Công nghệ thông tin nhưng lại khẳng định “chúng cháu rất cần học cách sử dụng các phần mềm công nghệ thông tin cho việc sản xuất nông nghiệp”. Nhu cầu đó là có thật”, ông Pha chia sẻ.
Để hiện thực hóa khát vọng này, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng niềm tin vào nông sản Việt phải được xây dựng từ sự tử tế của chính người sản xuất. Theo nữ đại biểu, cần xây dựng thương hiệu nông sản Việt bắt đầu từ sự tin tưởng và từ sự tử tế. Có như thế, chúng ta mới nâng tầm được nông sản Việt.
“Nếu chỉ quan tâm đến làm thế nào để giá thành rẻ nhất thì sẽ không đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của thị trường”, bà thẳng thắn.
Nêu kỳ vọng cho nhiệm kỳ khóa XVI, các đại biểu đều hướng tới một tầm nhìn về “phố trong làng”, nơi nông thôn có diện mạo hiện đại nhưng vẫn giữ được hồn cốt văn hóa, nơi người nông dân có thể làm giàu chính đáng và bền vững ngay trên chính mảnh đất của mình.
Dấu ấn lớn nhất mà Quốc hội cần để lại, như ông Nguyễn Văn Pha mong mỏi, chính là những chính sách thực chất để nông nghiệp thực sự xứng đáng với vai trò “trụ cột vững chắc” của nền kinh tế đất nước.
0 Comments